Hoe richt ik een nv op?

Een NV oprichten? Bekijk in welke gevallen deze rechtsvorm geschikt is. 

Bij het starten van een naamloze vennootschap (nv) komen er verschillende aspecten kijken. Zo dient u als ondernemer aan de wettelijke oprichtingsvereisten te voldoen en daarnaast behoort u de nv in te schrijven in het handelsregister bij de Kamer van Koophandel. Over het algemeen zijn het met name grote beursgenoteerde ondernemingen zoals Philips, Shell, Heineken en KPN die de nv als rechtsvorm hebben, dit heeft te maken met het tamelijk grote aandelenkapitaal van deze ondernemingsvorm. De nv is qua rechtsvorm nagenoeg identiek aan de Besloten Vennootschap (BV). Zo komt de wettelijke regeling van beide rechtsvormen grotendeels overeen en gelden vrijwel dezelfde oprichtingsvereisten. Wel geldt er voor de nv een vrij groot startkapitaal van 45.000 euro terwijl voor de oprichting van de bv een inbreng van 0,01 eurocent volstaat. Daarnaast hebben recente wetswijzigingen belangrijke gevolgen gehad voor de inrichting van de bv die in de praktijk behoorlijk kunnen afwijken van de nv.

Zie ook

Waarom zou ik als rechtsvorm voor de nv kiezen?

Voor een ondernemer kunnen er verschillende overwegingen meespelen om als rechtsvorm voor de nv te kiezen. Het belangrijkste motief om voor een nv (of bv) te kiezen is de uitsluiting van aansprakelijkheid. Wanneer u een Eenmanszaak drijft of als vennoot aan een contractuele vennootschap deelneemt bent u met uw privévermogen aansprakelijk voor de verbintenissen die daarbij ontstaan. Wanneer u echter voor de nv (of de bv) kiest is dit echter niet het geval. U kunt niet met uw eigen vermogen aangesproken worden behalve in uitzonderlijke gevallen (zo kunt u bijvoorbeeld wel met uw eigen vermogen aangesproken worden indien u zich als bestuurder van een vennootschap schuldig heeft gemaakt aan onbehoorlijk bestuur).

Een tweede belangrijke reden om voor de nv te kiezen is de gemakkelijke overdraagbaarheid van het eigenaarsbelang, wat bevorderlijk is voor de continuïteit van de onderneming. Bijvoorbeeld in het geval van overlijden van een groot aandeelhouder hoeft de zaak niet gescheiden en gedeeld te worden maar worden in plaats daarvan de aandelen verdeeld. Een ander voordeel van de nv is dat deze rechtsvorm een vastomlijnde juridische organisatie heeft. Dit komt met name tot uitdrukking bij de interne verdeling van de bevoegdheden en besluitvorming. Een andere klassieke overweging om voor de nv te kiezen is omdat deze rechtsvorm in tegenstelling tot de bv aandelen aan toonder kent. Het voordeel hierbij is dat de houder van een aandeel aan toonder anoniem kan blijven. Ten slotte kunnen bij de oprichting fiscale voordelen een rol spelen.

Welke eisen stelt de wet aan de oprichting van een nv?

De wet stelt drie vereisten aan de oprichting van een nv. Ten eerste dient er sprake te zijn van een oprichtingshandeling die in een notariële akte moet worden vastgelegd. Aan deze handeling kunnen een of meer oprichters deelnemen. Indien er meerdere personen bij de oprichting betrokken zijn, dan gaat er veelal aan de oprichting een overeenkomst vooraf om de vennootschap op te richten. In de meeste gevallen nemen de oprichters ook deel in het kapitaal maar dit is niet verplicht. Daarnaast eist de wet ook dat de oprichting bij notariële akte geschiedt. De akte van oprichting bevat de statuten van de vennootschap. De statuten bevatten de bepalingen waardoor de vennootschap zal worden geregeerd. Zo dienen de statuten ten minste de naam, zetel en doel van de vennootschap te vermelden. Ook dient er in de statuten het aantal aandelen en het maatschappelijk kapitaal vermeld te worden. Tot slot dient er bij de oprichting logischerwijs sprake te zijn van deelname in het kapitaal door een of meer personen.

Tot 1 juli 2011 was voor de oprichting van een nv of bv tevens een door de minister van Justitie af te geven verklaring van geen bezwaar vereist. De minister mocht de verklaring alleen weigeren indien er, gelet op de voornemens of antecedenten (het privé-verleden)van personen die het beleid van de vennootschap zullen bepalen of mede bepalen, het gevaar bestond dat de vennootschap gebruikt zou worden voor ongeoorloofde doeleinden of dat haar werkzaamheid benadeling van haar schuldeisers tot gevolg had. Dit vereiste is echter afgeschaft omdat het in de praktijk de oprichting van vennootschappen vertraagde en vrij gemakkelijk te omzeilen bleek. Deze vorm van preventief toezicht is inmiddels vervangen door een systeem van permanent toezicht.

Inschrijving in het Handelsregister
Naast de wettelijke vereisten die de wet aan de oprichting van een nv stelt, bent u als ondernemer ook verplicht om de vennootschap in te schrijven in het handelsregister. De belangrijkste gegevens die bij de inschrijving moeten worden verstrekt zijn gegevens over de bestuurders en commissarissen, vertegenwoordigingsbevoegdheid (hiermee legt u de bevoegdheid van de bestuurder(s) om namens de vennootschap rechtshandelingen te verrichten vast) en het kapitaal. Het bedrag van het geplaatste en gestorte kapitaal moet ten minste eenmaal per jaar worden opgegeven.

Wilt u meer informatie over de inschrijving in het handelsregister? Klik hier

Kapitaal en vermogen van de nv
Om naar behoren te functioneren dient een vennootschap over voldoende eigen vermogen te beschikken. De eerste stap tot verkrijging van het eigen vermogen geschiedt doordat een of meer personen bij de oprichting deelnemen in het kapitaal. Door het nemen van aandelen verbinden deze personen zich tot het storten van de waarde van het aandeel in geld. Deze vastgestelde waarde wat elk aandeel vertegenwoordigt, wordt aangeduid als de nominale waarde van een aandeel. De som van het totaalbedrag van alle bij de oprichting genomen aandelen noemt men het geplaatste kapitaal. In de statuten kan een maximum bedrag worden bepaald waarvoor aandelen kunnen worden uitgegeven, dit wordt aangeduid als het maatschappelijke kapitaal.

Aan het nemen van een aandeel is zoals gezegd een stortingsplicht verbonden. Bedongen kan worden dat 25 procent van het aandeel onmiddellijk dient te worden gestort en de overige 75 procent pas als de vennootschap het zal hebben opgevraagd. In dit geval spreken we over het gestort en opgevraagd kapitaal. Voor de nv geldt de eis dat het maatschappelijk, geplaatst en gestorte kapitaal ten minste het minimumbedrag van 45.000 euro dient te bedragen. Uit de akte van oprichting (statuten) van de nv moet blijken dat aan deze minimumeis is voldaan. Om zoveel mogelijk te garanderen dat er daadwerkelijk aan de stortingsplicht wordt voldaan, dient er daarnaast ook een bankverklaring (afkomstig van een bankinstelling) afgegeven te worden, wat aan de akte van oprichting moet worden gehecht.

Aandelen
Het kapitaal of eigen vermogen van de vennootschap is verdeeld in aandelen. Het aandeel is een recht ter zake het vermogen van de vennootschap dat als zodanig behoort tot het vermogen van de aandeelhouder. Men zou kunnen zeggen dat de aandeelhouders gezamenlijk ‘economisch eigenaar’ zijn van het vermogen van de vennootschap, vanuit een juridisch oogpunt gezien is dit echter niet het geval. Aan het aandeelhouderschap zijn verschillende rechten verbonden. Sommige rechten zijn vermogensrechtelijk van aard zoals het recht op dividend (winst) en sommige rechten hebben een zeggenschapskarakter zoals het stemrecht en het recht om vergaderingen bij te wonen en het woord te voeren. De nv kan aandeelhouders niet geheel uitsluiten van het delen in de winst, evenmin kan de nv aan aandeelhouders het stemrecht ontnemen. Bij de bv is het echter wel mogelijk om het winstrecht of stemrecht in de statuten te beperken of uit te sluiten.

In de praktijk bestaat er niet slechts één aandeelsoort maar zijn er verschillende soorten aandelen. Zo zijn er bijvoorbeeld aandelen op naam of aan toonder, prioriteitsaandelen en preferente aandelen. Aandelen op naam vermelden de  naam van de eigenaar en kunnen niet vrij verhandeld worden. Aandelen aan toonder daarentegen kunnen wel vrij verhandeld worden en hebben daarmee een andere werking. In tegenstelling tot de bv kunnen aandelen in de nv zowel op naam of aan toonder luiden. De bv kent vanwege het besloten karakter alleen aandelen op naam.

Organen van de nv
De nv kent een aantal organen die op grond van de wet of statuten bepaalde bevoegdheden hebben. Zo is er een dagelijks bestuur, een algemene vergadering van aandeelhouders (ava) en indien de statuten dit bepalen een Raad van Commissarissen (RvC).

Bestuur

Het bestuur is belast met het besturen van de vennootschap. Deze taak omvat niet alleen de leiding bij de dagelijkse gang van zaken maar ook plannen maken voor de toekomst, strategiebepaling en het uitstippelen van het beleid. Daarnaast is het bestuur ook bevoegd om de vennootschap te vertegenwoordigen. De bestuurstaak is in principe een taak van de gezamenlijke bestuurders, waarvoor iedere bestuurder verantwoordelijkheid draagt. Wel is het mogelijk dat er krachtens de statuten een zekere taakverdeling geldt.

Sinds de inwerkingtreding van de Wet Bestuur en Toezicht op 1 januari 2013 hebben nv’s en bv’s meer mogelijkheden voor maatwerk bij de interne organisatie van het bestuur en toezicht. Zo kan een vennootschap kiezen voor een monistisch bestuursmodel (one-tier board)  of een dualistisch model (two-tier board). In een one-tier model wordt het toezicht op het bestuur niet opgedragen aan een raad van commissarissen zoals in een two-tier model maar, worden de taken binnen het bestuur verdeeld over één of meer uitvoerende en één of meer niet-uitvoerende bestuurders.

Wilt u meer informatie over het one-tier board of two-tier board als bestuursmodel? Klik hier

Algemene vergadering van aandeelhouders (ava)

Binnen de vennootschap heeft de ava verschillende wettelijke bevoegdheden. Zo is de ava bevoegd tot wijziging van de statuten en ontbinding van de vennootschap. De wet schrijft daarnaast voor dat de ava de jaarrekening vaststelt. Daarnaast heeft de ava ook een beslissende stem bij de emissie (uitgifte), intrekking, inkoop en verkoop van aandelen. Ten slotte ligt ook de belangrijke bevoegdheid tot benoeming, schorsing en ontslag van bestuurders in beginsel bij de ava.

Raad van Commissarissen (RvC)

De taak van de RvC is om toezicht te houden op het bestuur en hen van advies te voorzien. In het geval van een gewone vennootschap is het instellen van een RvC niet verplicht. Indien het structuurregime op de nv van toepassing is, is de instelling van een raad van commissarissen wel verplicht, tenzij de vennootschap voor het one-tier model heeft gekozen.

Financiële verantwoording

De nv is verplicht tot het afleggen van verantwoording voor het financieel en economisch gevoerde beleid. Deze informatie is in eerste instantie bestemd voor de aandeelhouders maar dient echter ook openbaar gemaakt te worden door neerlegging ten kantore van het handelsregister. Deze openbaarmaking kan men zien als een soort openbare verantwoording. Het financieel verslag wat openbaar gemaakt dient te worden bestaat uit een jaarrekening, jaarverslag en overige gegevens. Een jaarrekening bestaat uit de balans en winst- en verliesrekening en de toelichting. Het jaarverslag is een door het bestuur op te stellen document, waarin nadere mededelingen worden gedaan over de toestand op de balansdatum en de gang van zaken gedurende het boekjaar. Onder overige gegevens vallen gegevens die in de jaarrekening of jaarverslag niet op hun plaats zouden zijn maar wel in nauw verband daarmee staan, zoals een accountantsverklaring.

Het opstellen van een jaarrekening vergt enige kennis van zaken en kan voor kleine en middelgrote vennootschappen een relatief zware belasting vormen. Daarom geldt er voor micro, kleine en middelgrote vennootschappen een vrijstellingsregeling waarbij er volstaan kan worden met een vereenvoudigde balans en winst- en verliesrekening.

geschreven door: mr. Carliana Bakboord