Wat is een octrooi?

Op de hoogte blijven? Meld je aan voor de nieuwsbrief!

Door middel van een octrooi (ook wel patent genoemd) kan een onderneming voorkomen dat een ontwikkeld product of proces door anderen wordt nagemaakt. Een octrooi is het recht op het exclusieve gebruik van een ontwikkeld product of proces. U kunt een octrooi aanvragen die u tot in detail moet beschrijven en bovendien aan een drietal voorwaarden moet voldoen. Daarnaast moet ook de aanvraagprocedure bij Octrooiencentrum Nederland succesvol doorlopen worden.

Zie ook

De drie voorwaarden waar een octrooiaanvraag aan moet voldoen zijn:

De uitvinding moet nieuw zijn

Als eerste eis geldt dat de uitvinding nieuw moet zijn. Dit betekent dat de uitvinding geen deel mag uitmaken van de stand van de techniek. Met de stand van de techniek bedoelt men alle informatie wat vóór de datum van de octrooiaanvraag openbaar toegankelijk is gemaakt. De informatie mag dus nooit eerder openbaar zijn gemaakt. Hierbij wordt geen uitzondering gemaakt in welk werelddeel de informatie toegankelijk is. Wat elders op de wereld toegankelijk is, wordt dat ook geacht in Nederland te zijn.

Inventiviteit

Naast het vereiste van nieuwheid, geldt verder dat de uitvinding inventief moet zijn. De uitvinding moet daarom op een uitvinderswerkzaamheid berusten. Aan dit vereiste is voldaan indien de uitvinding voor een vakman niet op een voor de hand liggende wijze voortvloeit uit de stand van de techniek. Octrooien worden op deze manier gereserveerd voor producten en productieprocessen die voor de vakman niet slechts nieuw zijn, maar verrassend nieuw zijn en waar hij met andere woorden niet zelf op zou zijn gekomen.

Industriële toepasbaarheid

Tot slot moet de uitvinding wel daadwerkelijk toegepast kunnen worden en functioneren. De uitvinding moet daadwerkelijk gemaakt kunnen worden en leiden tot een praktisch resultaat. Een uitvinding die niet ‘werkt’ leidt niet tot een dergelijk resultaat en is daarom niet vatbaar voor een octrooi. Het gaat dus om economisch toepasbare producten en productieprocessen.

Octrooiverlening

Het enkele feit dat u een goede uitvinding heeft gedaan betekent nog niet dat er een automatisch recht op octrooi bestaat. Het is een recht dat door de overheid wordt verleend en dus aangevraagd moet worden. Bij de beoordeling van een octrooiaanvraag wordt daarbij gekeken of er voldaan is aan bovengenoemde wettelijke criteria. Voor u een octrooiaanvraag indient is het aan te raden om eerst zelf kritisch te beoordelen of u aan de eisen voldoet. Hierbij is het verstandig om u te laten adviseren door een octrooideskundige. Niet alleen kan een octrooiaanvraag een kostbare zaak zijn (zonder de garantie dat na de octrooiverlening u effectief geld zult verdienen met uw uitvinding) maar het aanvragen van een octrooi betekent ook dat de aanvrager erin toestemt dat de publicatie van zijn aanvraag en daarmee een beschrijving van zijn uitvinding plaatsvindt en openbaar wordt gemaakt. Dit gebeurt in Nederland achttien maanden na de aanvraag. Als na de publicatie om welke reden dan ook het octrooi niet verleend wordt, staat de uitvinder onbeschermd tegenover de concurrentie. Iedereen die dat zou willen zou dan gebruik kunnen maken van zijn uitvinding, de beschrijving van zijn uitvinding is immers openbaar gemaakt.

Er bestaan twee procedures voor de aanvraag en verlening van een octrooi. Er bestaat een nationale procedure en een Europese procedure. Wanneer u een octrooi voor uw uitvinding heeft aangevraagd dan geldt het octrooi voor maximaal twintig jaar of zo lang u de instandhoudingskosten betaalt. Hierna is de techniek door een ieder vrij te gebruiken.

Welke rechten heeft een octrooihouder?

Leidt de bovenstaande procedure tot de verlening van een octrooi dan heeft u een exclusief recht in handen. Ten aanzien van producten heeft de octrooihouder namelijk het uitsluitende recht om de producten:

  • Te vervaardigen en te gebruiken;
  • In het economisch verkeer te brengen;
  • Door te verkopen of te verhuren;
  • Af te leveren of op een andere manier te verhandelen;
  • Aan anderen aan te bieden;
  • In te voeren of in voorraad te hebben.

Indien het octrooirecht betrekking heeft op een productieproces dan heeft u als octrooihouder de volgende exclusieve rechten:

  • Het recht om het productieproces in of voor uw bedrijf toe te passen;
  • Het product wat rechtstreeks verkregen is door de toepassing van het productieproces in of voor uw bedrijf te gebruiken;
  • Het verkregen product in het economisch verkeer te brengen of verder te verkopen;
  • Het verkregen product te verhuren, af te leveren of op een andere manier te verhandelen.

Het octrooi houdt dus een wettelijk gegarandeerd monopolie in. De octrooihouder mag het in beginsel naar eigen goeddunken gebruiken. U kunt besluiten om de uitvinding zelf te gebruiken of om daarnaast aan een of meer anderen er gebruik van te laten maken. Men spreekt in het laatste geval dan van een licentie.

geschreven door: mr. Carliana Bakboord